امروزه، نانوبیوتکنولوژی یکی از پرطرفدارترین حوزه های تحقیقاتی در علم و تکنولوژی مدرن است. سنتز نانوذرات نقره (AgNPs) از توجه خاصی برخوردار شده است چراکه نقره از ویژگی های ضدباکتری قابل توجهی برخوردار است و نانوذرات نقره اکنون جزء نانوذرات ضدباکتری هستند که معمولا در صنعت و پزشکی بکار می روند.

نانوذرات فلزی را می توان با استفاده از روش های شیمیایی، فتوشیمیایی و الکتروشیمیایی تهیه کرد. با این حال، این روش ها انرژی زیادی مصرف می کنند، به دماهای بالایی نیاز دارند و مواد شیمیایی سمی را وارد محیط می کنند که به مقادیر زیادی از محصولات فرعی و آلودگی محیط زیست منجر می شود. در نتیجه یک روش پاک، دوستدار محیط زیست و ایمن برای سنتز نانوذرات فلزی مورد نیاز است.

روش های بیوژنیک متعددی برای سنتز نانوذرات فلزی از باکتری ها و قارچ ها وجود دارد اما با اشکالاتی از قبیل نیاز به شرایط ضدعفونی شده و نیاز به نگهداری دستی زمان بر محیط های کشت مواجه هستند.

در سال های اخیر، دانشمندان از عصاره های گیاهی مختلفی از جمله میوه ها، دانه ها، گل، پوست و برگ ها برای تولید نانوذرات فلزی استفاده کرده اند. نانوذرات تولید شده به این روش بیشتر از نانوذرات سنتز شده به روش شیمیایی با کاربردهای دارویی سازگار هستند و این تکنیک ها به میزان زیادی از انرژی و دماهای بالا نیازی ندارند. این روش ها مقرون به صرفه نیز هستند.

در حال حاضر، محققان دانشکده ملی گورو نانک، موسسه فناوری میکروبی، دانشکده Mata Guriji و دانشگاه Punjab روشی ساده، غیرسمی و دوستدار محیط زیست را برای سنتز نانوذرات نقره یافته اند که در آن از عصاره دانه ی ویگنا که معمولا به عنوان دانه ماش یا نخود سبز شناخته می شود، استفاده می شود.

مانوج کومار کودهاری و همکارانش از عصاره دانه آبی لوبیاهای گیاهی برای تجزیه محلول نیترات نقره آبی به صورت نانوذرات و نیز کاهش و تثبیت ذرات استفاده کردند. نانوذرات توسط طیف سنجی UV قابل مشاهده، طیف سنجی مادون قرمز تبدیل Fourier، میکروسکوپ انتقال الکترونی، طیف سنجی جذب اتمی و پراش اشعه ایکس مشخص شدند؛ سپس از نظر اثربخشی ضدمیکروبی مورد آزمایش قرار گرفتند.

همان طور که در علوم نانوکاربردی گزارش شد، محققان دریافتند که مواد شیمیایی گیاهی موجود در عصاره دانه در کاهش و تثبیت یون های فلزی نقره موثر هستند. آنان دریافتند که این مواد می توانند نانوذرات کریستالی و کروی شکلی را با اندازه 5 تا 30 نانومتر سنتز کنند. ذرات به مدت چندین ماه، حتی بعد از پنج ماه در دمای اتاق به حالت پایدار باقی ماندند.

فعالیت ضدباکتریایی به روش انتشار استاندارد ارزیابی شد که این روش نشان داد که نانوذرات نقره زیست زاییده دارای فعالیت ضدباکتریایی گسترده ای در مقابل باکتری های گرم منفی اشرشیاکلی و باکتری های گرم مثبت استافیلوکوکوس اورئوس هستند.

کودهاری و تیم تحقیقاتیش می گویند: " ما در مقاله حاضر یک روش سنتز نانوذرات نقره سازگار با محیط زیست و مقرون به صرفه را در شرایط محیطی معمولی با استفاده از عصاره دانه ویگنا به عنوان عامل کاهنده و تثبیت کننده گزارش می دهیم. نانوذرات نقره سنتز شده توسط این روش فعالیت ضدباکتریایی موثری در مقابل باکتری های پاتوژن دارند".

این محققان می گویند که مرحله بعدی شامل بررسی بیشتر کاربردهای بالقوه ی نانوذرات نقره سنتزشده خواهد بود و درنتیجه مطالعه برای کاربردهای نانوتکنولوژی در داروشناسی و طب می تواند مفید باشد.

منبع